thoisu1 chuyede vannghe chuyenmuc thethao danTocMN trangdiaphuong

Trong nghệ thuật tạo hình Cơ Tu

 

(Xuân Đinh Dậu) - Con gà (a tứtrh) gắn bó mật thiết với người Cơ Tu, cả trong đời sống vật chất thường nhật lẫn sinh hoạt lễ nghi.

Gà là vật hiến sinh không thể thiếu trong sinh hoạt tâm linh của đồng bào Cơ Tu. Gà cũng là một trong những quà tặng chính của nhà gái dành cho nhà trai trong nghi lễ cưới xin theo tập tục truyền thống. Nhờ đó mà gà cũng được xem như một biểu tượng trong nghệ thuật trang trí trên nhà làng, nhà mồ, ở vị trí đầu quan tài, trên cây cột lễ và cột cái nhà làng, đặc biệt là hình tượng chú gà trống trên đầu hồi nóc gươl.

Phù điêu gà trống và già làng.
Phù điêu gà trống và già làng.

Trang trí đầu nóc là nét đặc trưng trong kiến trúc Cơ Tu, đó là ta coi, vừa trang trí, làm đẹp cho ngôi nhà vừa có chức năng liên kết làm cho mái nhà thêm chắc chắn. Ngoài hình tượng chim mỏ cong (g’rook hoặc triing) thì gà trống là tác phẩm điêu khắc được chọn để trang trí ở hai đầu hồi. Ý nghĩa bao quát của ta coi hình tượng gà là thể hiện khát vọng của đồng bào cầu cho mưa thuận gió hòa, cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc...

Tượng gà trống trên nóc gươl Cơ tu. Ảnh: TẤN VỊNH
Tượng gà trống trên nóc gươl Cơ tu. Ảnh: TẤN VỊNH

Cột cái (zrâm mơơng) và xà ngang của ngôi nhà không chỉ có chức năng chịu lực mà còn là nơi trang trí nhiều tác phẩm điêu khắc, tranh vẽ, phù điêu và hoa văn, đặc biệt là các tranh vẽ và điêu khắc gà trống. Cùng với cột cái, cột lễ (sanuôr – dùng trong nghi lễ đâm trâu) thể hiện nhiều tác phẩm điêu khắc đẹp nhất của người Cơ Tu. Trên thân cột, Gương là bộ phận quan trọng nhất, gồm hai tấm gỗ dẹt, được gắn đối xứng qua phần giữa thân cột lễ. Ở Gương tập trung nhiều hoa văn, tô màu sặc sỡ và nổi bật là hình tượng chim triing, gà trống... Gương vừa tạo nên yếu tố thẩm mỹ vừa làm cho cột lễ có sự cân đối. Ngoài hình vẽ gà trống đơn sơ trên Gương, đồng bào còn tạc tượng hai con gà trống với đường nét điêu khắc tinh tế để gắn chặt lên cây cột. Khi nhìn vào cây cột ta thấy hai cái đuôi gà cách điệu, giống như hai cánh tay đưa lên trời cao. Trong ý tưởng tạo hình, cột lễ là cách tái hiện dáng hình của Thần lúa (Giàng Haroo) hay hình ảnh của người phụ nữ Cơ Tu trong điệu múa da dá và Gương chính là đôi tay của họ đưa lên trời, cầu xin hạt lúa của thần linh.  

Tượng gà trống đậu trên cành cây.
Tượng gà trống đậu trên cành cây.

Trong nhà làng, phù điêu, tranh vẽ gà trống và một số hình tượng khác được bố trí ở tấm ván thưng xung quanh nhà và những tấm ván liên kết hai hàng cột trước và sau nhà. Đó là cảnh chú gà rừng đang gáy, người đi săn bắt gà rừng, phù điêu già làng và gà trống, tượng thần rắn có cái mình rắn và đầu gà trống đặt trên một chiếc ché làm trụ có bố cục đẹp và lạ.

Trong kiến trúc nhà mồ, hình tượng gà trống khá phổ biến được bố trí trên nóc; đầu gà trống đặt đối xứng qua hai bên nóc và nằm ở đầu kèo. Đặc biệt, những con vật thân yêu như trâu và gà trống được bố trí ở hai đầu quan tài, tạo thành quan tài đầu trâu đầu gà, là tác phẩm tạo hình đặc sắc mang dấu ấn tâm linh dành tặng cho người quá cố. Trên mâm cúng ở nhà mồ cũng có tượng 8 đầu gà trống quay đầu về 8 hướng, cùng với nhiều tượng người được tạc với tỷ lệ nhỏ bố trí xung quanh, làm cho ngôi nhà mồ đỡ quạnh quẽ.

Gà trống mang trên mình màu lông sặc sỡ, tiếng gáy vang lừng, hình dáng vững chãi, tràn đầy sức sống - những vẻ đẹp được đưa vào tác phẩm điêu khắc một cách sống động, thể hiện khát vọng vươn cao của đồng bào Cơ Tu trên dãy Trường Sơn hùng vĩ. (Nguồn: baoquangnam.vn)


Tin mới hơn :
Tin cũ hơn:

 

Phát thanh - Truyền hình

PhatthanhOnline

thongtinNgayMoi copy

quannamNews copy

caiCachHanhChinh

PhBienGDPL

PhongsuPhimTL

ChuyenDeKhoaGiao

KhachMoiTruongQuay

gameShow

QueMinhXuQuang

TruyenHinhTT

Lịch phát sóng

Thứ hai ngày 18/6/2018


5h30: Giới thiệu chương trình
5h35: Bài tập thể dục buổi sáng
5h40: Giai điệu tuổi thơ: Trong vòng tay yêu thương
6h00: Thông tin ngày mới
6h30: Bản tin Tài chính thị trường
6h35: Chuyên mục Kiểm sát nhân dân
6h50: Bản tin miền Trung – Tây Nguyên và tin quốc tế
7h00: Đối thoại chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
7h15: Phim truyện Việt Nam: Ngoại tình với vợ – tập 21
8h00: Tạp chí Văn nghệ xứ Quảng
8h15: Kiến thức cuộc sống: Xơ vữa động mạch vành – những điều cần biết
8h30: Thông tin ngày mới
9h00: Phim truyện Việt Nam: Dòng sông khát vọng – tập 2
9h45: Tạp chí Văn hóa thế giới
10h00: Ca nhạc quốc tế: Những ca khúc cổ động World Cup
10h25: Phim truyện Việt Nam: Tình là dây oan – tập 11
11h15: Thời sự QRT
11h30: Thể thao trong ngày
11h35: Phim truyện Việt Nam: Ngoại tình với vợ – tập 22
12h20: Phim truyện Trung Quốc: Thiên Kim trở lại - tập 43
13h10: Ca nhạc
13h20: Xây dựng Nông thôn mới
13h35: Nhịp cầu âm nhạc
14h00: Thời sự QRT
14h15: Thể thao trong ngày
14h25: Giai điệu tuổi thơ: Trong vòng tay yêu thương
14h45: Tạp chí văn hóa thế giới
15h00: Phim truyện Việt Nam: Ngoại tình với vợ – tập 22
15h50: Kiến thức cuộc sống: Xơ vữa động mạch vành – những điều cần biết
16h05: Ca nhạc: Dòng sông quê hương
16h30: Phim hoạt hình: Katuri – gà con tinh nghịch – tập 6
16h50: Ca nhạc
17h00: Phim truyện Việt Nam: Vùng trời bình yên – tập 1
17h45: Trang địa phương: huyện Phú Ninh
18h00: Bản tin miền Trung – Tây Nguyên và tin quốc tế
18h10: Trang địa phương: thành phố Tam Kỳ

18h25: Thông báo, quảng cáo
18h30: Thời sự QRT
18h53: Thông báo, quảng cáo
19h00: Thời sự VTV
19h45: Thông báo, quảng cáo
19h50: Tài nguyên và môi trường
20h00: Thông tin Khoa học và công nghệ
20h05: Phim truyện Việt Nam: Tình là dây oan – tập 12
20h55: Phim truyện Trung Quốc: Thiên Kim trở lại – tập 44
21h45: Pháp luật và đời sống: Xã Tam Đàn: phát huy vai trò của hòa giải viên cơ sở
22h00: Bản tin miền Trung – Tây Nguyên và tin quốc tế
22h15: Thể thao trong ngày
22h20: Bản tin Thời sự cuối ngày
22h30 : Phim tài liệu: Mê Kông ký sự - tập 79

Dành cho quảng cáo

huynhthuckhang 

 

2thco 

 

1vt

 

3vc

logo nn 

 

LO GO BQL KTMCL 

 

1398516 1554335004784965 7939799991306203410 o

  

cizidco

 

 

Liên Kết Web

Bản quyền Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Nam
Giấy phép số 251/GP-TTĐT do Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cấp ngày 27/7/2017
Người chịu trách nhiệm chính: Mai Văn Tư - Giám đốc Đài Phát thanh - Truyền hình Quảng Nam
Địa chỉ: 58 Hùng Vương - TP Tam Kỳ - Quảng Nam; Điện thoại: 0235 3852960; Fax: 0235 3852401
Phát triển bởi Trung tâm Công nghệ Thông tin và Truyền thông Quảng Nam - QTI

Thống kê truy cập
mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter